Makaleler


boŞanmanin sonuÇlari

BOŞANMANIN SONUÇLARI

BOŞANMANIN SONUÇLARI

Boşanma evliliği sona erdiren sebeplerden biridir. Boşanma ile evlilik sona ermekte ve bununla birlikte bir takım sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bu yazımızda Türk, Alman ve İsviçre hukukunda boşanmanın sonuçlarını irdeleyeceğiz.

TÜRKİYEDE BOŞANMANIN SONUÇLARI

Evlilik birliğinin sona ermesi ile eşlerin birbirlerine karşı hak ve yükümlülükleri sona ermektedir. Boşanmanın sonuçlarını maddi sonuçlar ile mali sonuçlar şeklinde ayırabiliriz.

MADDİ SONUÇLAR:

Boşanma asıl olarak evlilik bağını ortadan kaldırır. Artık taraflar başka biri ile evlenebilirler. Kadın boşanma ile evlenmeden önceki soy ismini alır. Ancak kadının boşandığı eşinin soyadını kullanmakta şahsi yayarı bulunur ve eşine bu durumun zarar vermeyeceği ispatlanırsa boşandığı eşinin soy ismini kadın taşıyabilir. Kadın ve erkek eşin nüfus hanelerine “boşanmış” ibareleri yazılmakta, boşanan kadın babasının nüfus hanesine geri dönmektedir. Eşlerin statüleri ile soy isimlerinde bu değişiklikler olurken evlenme ile kazandığı erginlik, vatandaşlık ve kayın hısımlığı durumlarında bir değişiklik olmamaktadır.

Boşanma sonrasında çocuklarla ana baba arasında kişisel ve mali ilişkiler bir anlaşma ile düzenlenebilir. Eşler arasında bir anlaşma yoksa hakim boşanma ile bu durumu düzenler. Ayrıca hakim eşler arasındaki anlaşmaya bağlı kalmadan çocuk yararına düzenleme yapabilir. Hakim çocuğun velayetinin kimde kalacağı, çocuk ile ana baba arasındaki kişisel ilişkiler ve iştirak nafakası konusunda düzenleme yapmak zorundadır. Velayetin kimde kalacağına çocuğun yayarı gözetilerek karar verilir. Burada çocuğun güvenliği ve yararı esastır. Velayet bir tarafa bırakıldığında diğer taraf ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulması da zorunludur. Bu ilişki belirli zamanlarda görüşme, belli zamanlarda kalma, iletişim araçları ile ilişki kurulmasını içeren bir haktır. Ancak buradaki temel esas çocuğun yararı olduğundan bu ilişki çocuğa zarar getirmekte ise kaldırılabilir.

Miras bakımından sonuçlar:

Eşler yasal olarak birbirlerinin mirasçısıdır. Boşanma ile bu miras hakları kendiliğinden sona erer ve boşanmadan önce yapılan birbirleri lehine yaptıkları ölüme bağlı tasarruflar geçersiz hale gelir.

Usul Hukuku bakımından sonuçlar:

Eşler arasında evlilik süresince birbirlerinden olan alacakları için zamanaşımı işlemez. İşlemeye başlamış ise kesilir. Boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte bu zamanaşımı işlemeye başlar.

Eşlerin birbirlerini icraya vermeleri yasağı da boşanma ile ortadan kalkar.

MALİ SONUÇLAR:

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu tarafın, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Ayrıca boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun bir miktarda para istemek hakkı bulunmaktadır. Bu boşanma davası esnasında istenebileceği gibi boşanma davası sonuçlandıktan ve kesinleştikten sonra bir yıl içinde ayrı bir dava ile istenebilir.

Boşanma sonucunda yoksulluğa düşen eşe mali durumu iyi olan eş tarafından yardım edilmesi yoksulluk nafakası olarak tanımlanır. Yoksulluk nafakası süresiz olarak istenebileceği gibi nafaka yükümlüsünün kusuru da aranmaz. Boşanma kararı üzerine verilen yoksulluk nafakası evlilik birliğinde eşlerin giderlere katılması, dayanışması yükümlülüğünün evlilikten sonra da devamı niteliğindedir.

Boşanma kararının kesinleşmesiyle çocuğun bakım ve masrafları için velayet hakkı kendisine verilen eşe diğer eş tarafından iştirak nafakası verilir. İştirak nafakası çocuğun giderlerine diğer eşin katkısını düzenleyen bir nafakadır. Bu nafaka çocuk ergin oluncaya kadar, eğitimi devam ediyorsa eğitimi son bulana kadar devam eder. Ergin olduktan sonra bakıma muhtaç ise bakım nafakası da istenebilir. Yardım nafakası verilebilmesi için nafaka talep edenin yoksulluğa düşmüş olması, kanunen tayin edilen yükümlünün de ödeme gücünün bulunması gerekir.

Boşanma ile eşler arasındaki mal rejimi de sona erer. Tarafların kabul ettikleri mal rejimine göre tarafların evlilik birliğinde edinmiş oldukları mallar tasfiye edilir. Eşler hangi mal rejimini kabul etmiş olursa olsun her biri şahsi malvarlığını geri alacaktır. Şayet malvarlıklarında bir artış olmuşsa kabul ettikleri mal rejimine göre bu fazlalık aralarında paylaştırılacaktır.

Hukukumuzdaki temel prensip mali konularda tarafların anlaşmasına öncelik verilmesidir. Taraflar aralarında mali konularda anlaşma sağlamışlarsa bu anlaşma hakimin onayı ile geçerli hale gelecektir.

ALMAN HUKUKUNDA BOŞANMANIN SONUÇLARI

Almanya’da nafaka ve denkleştirme sistemleri ile eşlerin mümkün olduğunca evlilik içinde sürdürdükleri yaşam düzeyini devam ettirmeleri ve ekonomik yönden kötü duruma düşmeleri engellenmek istenmiştir. Nafaka konusunda da kusur ilkesi olmadığından, eşin muhtaç duruma düşmesi ve bu durumu boşanmadan sonrada sürmesi nafaka istemesi için gerekmektedir. Evlilikte kazanılan destek beklentilerinin boşanma sonucu yitirilmesi halinde bu kayıpların denkleştirilmesi ilkesi Alman hukukunda bulunmaktadır.

İSVİÇRE’DE BOŞANMANIN SONUÇLARI

İsviçre’de boşanmanın sonuçları hakkında anlaşma ve işbirliğinin sağlanması düşüncesi temel alınmıştır. Boşanmadan sonra anne babanın velayete birlikte sahip olabilmesi, boşanma sonrasında nafakanın tahsilinin kolay olması, sosyal güvenliğin bulunması boşanma sonuçlarının önemli esaslarıdır. Tarafların yasal olarak bulunan sigortaları, eşlerin ve çocukların zarar görmemesi için sigortanın denkleştirilmesi sistemi kurulmuş, evlilik sırasındaki yükümlülüklerin boşanma sonrasında da paylaştırılması benimsenmiştir. Eşlerden biri bir mesleki yardım kuruluşuna bağlıysa ve bu kuruluştan ihtiyacı için yardım gerektiren bir durum içinde değilse evlilik süresi dikkate alınarak hesaplanan yardım amacıyla yapılan ödemenin yarısında hak sahibidir.

(Avukat Medeni Yetiş tarafından yazılan bu yazı İsviçre Pusula gazetesinde yayınlanmıştır)



Bizi sosyal medyadan izleyin!