Makaleler


Önleyİcİ hukuk

ÖNLEYİCİ HUKUK


ÖNLEYİCİ HUKUK

Hukuk toplumsal ilişkilerin olduğu her yerde karşımıza çıkan ve her yerde benzer kurallarla örgütlenmiş bir alandır. Ticari hayatın her safhasında bilinmesi ve uygulanması gereken kuralları olduğu gibi, bireyler arasındaki her ilişkide dolaylı da olsa uygulanacağı kuralları bulunmaktadır. Her yerde olduğu gibi bu kuralları bilmemek mazeret sayılmamaktadır. Bu kurallara aykırı davranma veya uymamanın her zaman hukuki ve cezai sonuçları olabilmektedir. Yaşadığımız ticari veya bireysel ilişkilerin tamamı ilerde ihtilaf çıkma ihtimali olan ilişkilerdir. Bu nedenle hukuk alanındaki en sağlıklı yaklaşım, ihtilaflar ortaya çıkmadan önce muhtemel sorunları engelleyecek tedbirleri almaktır. Bu nedenle bizler bireyler olarak, bireysel ve ticari hayatımızda, "önleyici hukuk" kurallarını referans almalıyız.

Önleyici hukuk, her şeyden önce hukuki ihtilafların doğmasını önlemeyi amaçlayan ve tüm dünyada son derece önem verilen bir hukuk hareketidir. Bununla; kişiler, firmalar veya devletler arasındaki sorunların, çekişme doğmadan önce halledilmesi ve taraflar arasındaki bireysel, ticari veya uluslararası ilişkilerin zedelenmeksizin devamı amaçlanır. Modern hukukun yeni eğilimi de önleyici hukuktur. Birçok ülkede bu kavramın uygulayıcısı olan avukatlara ihtiyaç artmış, kişi, kurum veya devletler ihtilafın sonunun nereye gidebileceğini öngören hukukçularla çalışmaya başlamış, böylelikle kısmen zarar etseler dahi genel olarak bireysel veya ticari ilişkilerini korumayı hedeflemişlerdir.

“Önleyici hukuk” kavramı aynı zamanda mahkemelerin veya yargı yerlerinin iş yükünü hafifletmek amacını da taşır. Çünkü bu yolla ilerde çıkacak ihtilaflar önlenmiş ya da en aza indirilmiş olur. Yine bu yolla ortaya çıkan ihtilafın yargı merciine taşınmaksızın çözüme ulaşması mümkün hale gelebilir.

Önleyici hukukun şu anda bilinen tarafı; uzlaşmacılık, arabuluculuk ve tahkimdir. Ancak bizim kavram olarak kullandığımız “önleyici hukuk” bu yöntemlere dahi gerek kalmayacağını gösterebilecek bir kavramdır.

Önleyici hukuku bilip, uygulamasını yapacak ve toplumda yaygınlaşmasını sağlayacak olanlar avukatlar olmalıdır. Çünkü Yargıç karar mercii, Savcı ise iddia mercii olduğundan ve önlerine ancak bir uyuşmazlık geldiğinde görevlerini yerine getireceklerdir. Çekişme doğmadan veya doğduktan kısa bir süre sonra müdahale şansı avukatlar tarafından öngörülebilir ve taraflar bu şekilde henüz yargıya başvurmadan uyuşmazlıklarına çözüm yolları bulabilirler. Avukatlar aldıkları eğitimle olması gereken hukuku bildikleri gibi mesleki tecrübeleri ile olan hukuku da bilmektedirler. Uygulanan yasaları bildikleri gibi yine mesleki tecrübeleri ile bu yasaların hangi durumlarda ve nasıl uygulanacağını da bilirler. Bu durumda önleyici hukukun uygulanmasında ve yaygınlaştırılmasında bulunması gereken aktörlerden biri avukattır.

Çağımızda internetin gücü yadsınamaz. Sanal dünyada yer alan tüm hukukla ilgili siteler önleyici hukukun ufak birer parçasıdır. Hukuki bilgiler vermeyi amaçlayan bu siteler hukukun gelişmesine, çekişmenin doğmadan halli konularında yararlı olurlar. Olayı çözmeye çalışmaz, olası çözüm alternatiflerini belirtir böylece “olan hukukun”, “olması gereken hukuka” doğru yolculuğunda ufakta olsa rol alırlar. Bu açıdan bakıldığında bir kişi veya firma “önceden avukatım olsaydı veya önceden avukatlarıma danışabilseydim bu ihtilafa düşmezdik” diyebiliyorsa bu önleyici hukuka ihtiyacı gösteren en önemli olgudur.

Bu nedenle internet üzerinden önleyici hukukun işlemesini sağlayan her adım ve çaba çok önemlidir. Bilgiye internet aracılığıyla ulaşılabilmesi sayesinde insanlar hukuk konusunda da sanal dünyanın sunduğu ölçüde bilgi sahibi olabilmektedirler. Ancak hukuk belirli kalıplarla düşünülecek bir alan olmadığından çok zengin olan sanal dünyada bile aradığımız sorulara cevap bulmamız mümkün olmayabilir. Çünkü her ilişkinin çok farklı detayları bu ilişkiyi nasıl bir hukuki çerçevede düşüneceğimizi belirleyen etkenlerdir. Bu nedenle alacağımız hazır bilgiler doğru düşünmemizi, hukuki sonuç ve çözümler üretmemizi sağlamayabilir. Daha da kötüsü yanlış sonuç ve çözümler doğmasına neden olabilir. Önleyici hukuk bu nedenle doğru yerlerden alınacak bilgi ile hayata geçebilir. Bunu sağlayacak olan da avukat olan hukukçulardır. Avukatların böyle bir hizmet vermesi ile bir bireyin internete girerek yaşadığı hukuksal bir sorunla ilgili anında bilgi alabilmesi ve bu sorunu büyümeden çözecek yöntemleri öğrenmesi sağlanacaktır. Bundan öncede yaşadığı bir ticari veya bireysel ilişki anında veya öncesinde hak ve yükümlülüklerini bilerek, doğru adımlar atarak hukuki bir sorun doğmamasını sağlayacaktır. İşte bu önleyici hukuktur.

( AVUKAT MEDENİ YETİŞ TARAFINDAN YAZILAN BU YAZI İSVİÇRE PUSULA GAZETESİNDE YAYINLANMIŞTIR)

 



Bizi sosyal medyadan izleyin!