Hukuk ve Haklarınız

vasİyetname ve tÜrlerİ

VASİYETNAME VE TÜRLERİ

VASİYETNAME NEDİR?

Gerçek kişinin ölümünden sonra malları üzerinde iradesine uygun olarak fiili ve hukuki sonuç doğuracak tek taraflı ve ölümle sonuç doğuracak bir tasarruftur. Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir. Vasiyet; temsilci, vekil vasıtasıyla yapılamaz bizzat kişinin kendisinin yapması gerekir. Vasiyet, resmî şekilde veya miras bırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir.  Yani üç şekilde düzenlenebilir.

RESMÎ VASİYETNAME

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla Sulh hakimi, Noter veya kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli tarafından düzenlenir. Vasiyetnamenin Türkçe olması lazımdır. Vasiyet yapan Türkçe bilmiyorsa; diyecekleri tercüman aracılığıyla alınır ve yazıldıktan sonra, vasiyetnamenin içeriği yine tercüman aracılığıyla anlatılır. Resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur, vasiyetnamenin aslını saklamak zorundadır. Miras bırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve bunun üzerine miras bırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder. Bu durumda tanıklar, hem miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından miras bırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.  Böylelikle vasiyetname düzenlenmiş olur. Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okuryazar olmayanlar, miras bırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamazlar. Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.

EL YAZILI VASİYETNAME

Vasiyetçinin, başından sonuna kadar kendi el yazısıyla yazdığı vasiyetnameye, “Elyazısı ile vasiyetname” denir. Bu tür vasiyetnamede; yine vasiyetçinin kendi el yazısı ile vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek  başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir. Ancak bu zorunlu değildir. Başkasına el yazısı ile yazdırılan veya daktilo ile yazdırıldıktan sonra, vasiyetçi tarafından imzalanan “Elyazısıyla Vasiyetname” geçersizdir. İmzanın mutlaka el ile atılması gerekir. Mühür ya da parmak iziyle imzalanan vasiyetname geçersizdir.

SÖZLÜ VASİYET

Miras bırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir. Bunun için miras bırakan, son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler. Resmî vasiyetname düzenlenmesinde okuryazar olma koşulu dışında, tanıklara ilişkin yasaklar, sözlü vasiyetteki tanıklar için de geçerlidir. Miras bırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları, yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, bu belgeyi imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Yazılan belgeyi ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verirler ve miras bırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini, onun son arzularını olağanüstü durum içinde kendilerine anlattığını hâkime beyan ederler. Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine, vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup yukarıdaki hususları beyan ederek miras bırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler. Sözlü vasiyet yoluna başvuran kimse askerlik hizmetinde bulunuyorsa, teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay; Ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında bulunuyorsa, o aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi edilmekteyse, sağlık kurumunun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer.  Miras bırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet geçersiz olur.

Bizi sosyal medyadan izleyin!