Hukuk ve Haklarınız

anayasa mahkemesİne bİreysel baŞvuru

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU

BİREYSEL BAŞVURU NEDİR? ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU NASIL YAPILIR?

Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlükleri kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihmal edilen bireylerin diğer başvuru yollarını tükettikten sonra başvurdukları istisnai ve ikincil nitelikte bir hak arama yolu olarak tanımlanabilir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru bireylerin anayasaya veya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırılıklarla ilgili başvurusunu düzenleyen bir yoldur. 5982 sayılı kanun ile Anayasa Mahkemesi, 23 Eylül 2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak başvuruları inceleyebilecektir. 23 Eylül 2012 tarihi itibarı ile artık Türkiye’de bu başvuru yapılabilecektir.

Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi(AİHS) kapsamındaki herhangi birinin ihlal edilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Bireysel başvuru, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu Protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlalinden dolayı mağdur olduğunu iddia eden kişiler tarafından yapılabilir.

Örneğin yaşama hakkı, işkence ve eziyet yasağı, zorla çalıştırılma yasağı, kişi hürriyeti ve güvenliği, hak arama hürriyeti, suç ve cezaların kanuniliği, özel hayata, aile hayatına, konut ve haberleşmeye saygı, düşünce, din ve vicdan hürriyeti, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, toplantı ve örgütlenme hürriyeti, mülkiyet hakkı, serbest seçim hakkı, temel hak ve hürriyetlerin korunması, eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi, eşitlik ve etkili başvuru hakkı bu kapsamda sayılabilecek haklardandır.

Başvuru yapılabilmesi için; 

  1. Başvurucunun  güncel ve kişisel bir hakkının doğrudan etkilenmesi.
  2. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kanunlarda öngörülmüş olan idari ve yargısal yollarının tamamının başvurucu tarafından tüketilmesi.
  3. Başvurunun anayasal açıdan önem taşıması.Gerekmektedir.

Bireysel başvuru, Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılabileceği gibi diğer mahkemeler ya da yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla da yapılabilir. Başvuru için gereken harç miktarı şimdilik 172 TL 50 kuruş olarak belirlenmiştir. Bireysel başvurunun ,tüm hukuki yolların tüketildiği tarihten,böyle bir yol yok ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir.

İlk olarak başvurunun kabul edilebilirlik şartlarını taşıyıp taşımadığına bakılır. Bu şartları taşımayan başvurular, başka bir inceleme yapılmaksızın reddedilir. Kesin nitelikteki ve kural olarak Komisyonlar tarafından verilen bu karar, başvurunun esasına ilişkin bir inceleme yapılmaksızın alınmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, kamu işlemiyle bir temel hakkın ihlal edildiğini tespit ederse, öncelikle bu ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına gerek olup olmadığına karar vermelidir.

Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar yoksa başvurucu lehine uygun bir tazminata hükmedebilir. Ancak tazminat miktarının tespitinin, daha ayrıntılı bir incelemeyi gerektirmesi halinde, Mahkeme bu konuyu kendisi karara bağlamaksızın genel mahkemelerde dava  açılması yolunu da gösterebilir.

 

Bizi sosyal medyadan izleyin!