Hukuk ve Haklarınız

denİzcİlerİn haklari nelerdİr?

DENİZCİLERİN HAKLARI NELERDİR?

GEMİ ADAMLARININ HAKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Kaptanın günlük çalışma süresi kaç saattir?

Kanuna göre günlük çalışma süresi 8 saat, haftalık çalışma süresi ise 48 saattir. Haftalık çalışma süresi, haftanın günlerine eşit olarak dağıtılmalıdır ve bu süre kaptan için de aynı şekilde hesaplanacaktır. İş süresinin hesaplanmasında dikkate alınan çalışma ise gemi adamının iş başından çalıştığı süre ya da vardiya tuttuğu zamandır.

İş sürelerine tabii olamayanlar kimlerdir?

Gemide çalışan birden fazla kaptan var ise birinci kaptan veya birinci kaptana vekalet eden kişi (kılavuz kaptanlar da bu kapsamdadır.), birden fazla makinistin bulunduğu gemilerde baş makinist, doktor ve sağlık memurları, hemşireler, hasta bakıcılar, asli görevleri can, mal ve gemi kurtarma olan kurtarma gemilerinde çalışan gemi adamları, gemide çalışmasına rağmen bu çalışmayı kendi nam ve hesabına yapanlar kanunda belirtilen iş sürelerine tabii değildir.

Gemi adamı olarak haftada 5 saat çalışan bir işçi fazla çalışma ücreti almaya hak kazanır mı?

Kanuna göre haftalık çalışma süresi 48 saat olup, bu sürenin üzerinde çıkan çalışmalarda fazla çalışma ücretine hak kazanılacaktır. Örneğin çalışma süreniz haftalık 55 saat olduğu takdirde, 7 saat karşılığı fazla çalışma ücretine hak kazanmış olursunuz. Haftalık çalışma saatinin bir haftada çalışılan gün sayısına bölünmesi halinde günlük çalışma süresi bulunacaktır. Bulunan bu günlük çalışma süresinin üzerine çıkan süreler fazla çalışma olarak kabul edilir.

Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?

Haftalık 48 saati geçen çalışmalarda fazla çalışma ücreti ödenecek olup, fazla çalışma ücretine hak kazandığınız ücret hesaplanırken, normal çalışma ücretinizin ve normal çalışma ücretinizin %25’i toplanacak ve fazla çalışma ücretiniz bu toplam ücretin altında olamayacaktır. Kanunda belirtilen bu hesaplama fazla çalışma ücretinin hesaplanmasında alt sınır olarak belirlenmiştir. Örneğin haftalık 48 saatlik çalışma sürenizi doldurup, fazladan 8 saat daha çalışmanız halinde size ödenecek fazla çalışma ücreti normal çalışmanız karşılığında aldığınız 10 saatlik ücretin altında olamayacaktır.

Fazla çalışma olarak kabul edilmeyen çalışmalar nelerdir?

Geminin, gemideki şahısların veya gemideki yükün selameti için kaptanın yapılmasını zaruri gördüğü işler, gümrük, karantina ve sair sıhhi formaliteler sebebiyle yapılmasında zorunluluk bulunan ek işler, gemi seyir halinde ya da limanda iken gemide yaptırılan talimlerde (yangın, gemiyi terk etme, denizde çatışma, denizden adam kurtarma ve savunma) yapılan çalışmalar fazla çalışma olarak kabul edilmez ve bu çalışmalar karşılığında fazla çalışma ücreti talep edilemez.

Gemi adamının haftalık tatil süresi ne kadardır?

İş sözleşmesinde belirlenen haftalık çalışma süresini tamamlayan gemi adamı, bu sürenin dışında kalan zamanlarda tatil yapar.    Liman hizmeti ve şehir hatları gemilerinde çalışan gemi adamı da haftada 6 günden fazla çalıştırılamaz. Gemi adamı eğer hafta tatilinde çalıştırılırsa, haftanın diğer bir gününde bu gemi adamına nöbetleşe izin verilir. Haftanın diğer bir gününde verilen tatil hafta tatili yerine geçer.

Haftalık tatilinde çalışan gemi adamına ne kadar ücret ödenir?

Hafta tatilinde çalışan gemi adamı, çalışması karşılığında hak ettiği hafta tatili ücretine ek olarak çalıştığı hafta tatili gününe karşılık gelen ücreti %25 zamlı alır. Hafta tatilinde çalışmayan gemi adamına ise, herhangi bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti bir gündelik tutarında ödenir.

Ücretsiz yol izni kaç gündür?

Gemi adamlarına verilecek ücretsiz yol izni kanuna göre en fazla yedi gündür.

İşveren gemi adamının ücretinden ne kadarını geçici olarak alıkoyabilir?

İşveren veya işveren vekilinin tazminat karşılığı gemi adamının ücretinden alıkoyacağı tutar kanuna göre, gemi adamının 10 günlük ücretinden fazla olamaz.

Belirlenen sefer için yapılan iş sözleşmesi ne zaman sona erer?

Bu durumda iş sözleşmesi belirlenen seferin sona ermesiyle, yani geminin belirlenen boşaltma limanına varıp, yükün boşaltılmasıyla sona erer. Gemi seyir halindeyken iş sözleşmesinin sona ermesi halinde, sözleşme geminin ilk limana vardığı ve güvenlik altına alındığı ana kadar hüküm doğurur.

İşverenin banka kanalıyla ücret ödeme yükümlülüğü ne zaman doğar?

Kanuna göre denizde işçi çalıştıran işveren veya işveren vekili eğer 10 gemi adamı çalıştırıyorsa, bu gemi adamlarına ödemesi geren ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü kazancı banka kanalıyla ödemek zorundadır.

Ödenen ücretler kayıt altına alınır mı?

Ödenen ücretler ücret ödeme defteri adındaki deftere kaydedilir. Bu defter noter onaylı olmalı ve her gemide mutlaka bulunmalıdır.

Kıdem tazminatına hak kazanmak için çalışma süresi ne kadar olmalıdır?

Kanuna göre kıdem tazminatına hak kazanmak için en az 1 yıl çalışmış olmalısınız. Örneğin 11 ay ve 20 günlük çalışma süresi olan bir gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır.

Gemi adamının tutuklanması halinde, tutuklanan gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanmış olacak mıdır?

Kanuna göre işveren haklı nedenlerle iş sözleşmesini feshederse, iş sözleşmesi feshedilen gemi adamına kıdem tazminatı ödemekle yükümlü değildir. Gemi adamının tutuklanması da iş sözleşmesinin feshinde haklı neden olarak kabul edilmiş olup, bu halde işveren kıdem tazminatı ödemeksizin iş sözleşmesini feshedebilecektir.

İşverenin gemi adamının ücretini ödememesi halinde, gemi adamının iş sözleşmesini feshetmesinin kıdem tazminatına etkisi ne olur?

Gemi adamının ücretini alamaması nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi tek taraflı bir işlemdir. Ancak gemi adamı burada iş sözleşmesini feshederken haklı bir nedene dayandığından, işveren bu gemi adamına kıdem tazminatını ödemekle yükümlüdür, gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanmıştır. Örneğin, gemi adamının askere gitmesi gerektiğinden işten ayrılması yani iş sözleşmesini feshetmesi de haklı bir neden olduğundan, yine işveren kıdem tazminatını ödemekle yükümlü olacaktır. Aynı şekilde yaşlılık aylığı, malullük aylığı, toplu ödeme alabilmek ya da emeklilik için işten ayrılan gemi adamı da haklı nedenle iş sözleşmesini feshettiğinden kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

Gemi adamının ölümü halinde, gemi adamının yakınları kıdem tazminatını almaya hak kazanacaklar mıdır?

Gemi adamının ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi, kıdem tazminatının ödenmesi gereken hallerden biridir. Ancak ölen gemi adamının da kıdem tazminatına hak kazanmak için kanunda belirtilen şartları gerçekleştirmiş olması gerekmektedir. Örneğin ölen gemi adamı kıdem tazminatına hak kazanmak için en az 1 yıl çalışmış olma şartını yerine getirmemişse kıdem tazminatı alma hakkı söz konusu olmayacaktır. Ancak ölen gemi adamı bu süreyi aşacak şekilde çalışmış ise, bu gemi adamının kanuni mirasçıları hak kazanılan kıdem tazminatını alabileceklerdir.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kanuna göre kıdem tazminatının hesaplanmasında, işe başlanılan tarihten itibaren çalışılan her yıl için 30 günlük ücret esas alınarak ödeme yapılacaktır. 30 günlük ücretten anlaşılması gereken alınan son ücrettir. Örneğin 5 yıl boyunca çalışan gemi adamının kıdem tazminatı her yıl için 30 gün olarak hesaplandığında, 150 günlük, 5 aylık ücreti kadar olacaktır.

Alınan ücretin kıdem tazminatına etkisi nedir?

Kıdem tazminatı hesaplanırken, ilgili kanun hükmüne göre belirlenen dönem tazminat tavan sınırı dikkate alınacaktır ve çalışılan bir yıl için ödenecek azami emeklilik ikramiyesinden fazla kıdem tazminatı ödenmeyecektir.

Kıdem tazminatı ödenen süre için tekrar kıdem tazminatı talep edilebilir mi?

Bir gemide çalışıp, bu gemide çalıştığı süre için hak kazandığı kıdem tazminatını alan gemi adamı aynı gemide çalışmaya devam etse dahi kıdem tazminatı aldığı süre için tekrar kıdem tazminatı alamayacaktır. Artık alınacak kıdem tazminatı bu süreden sonrasını kapsayacaktır.

Kıdem tazminatı hesaplanırken esas alınan 30 günlük ücret sabit midir?

Kanuna göre kıdem tazminatının hesaplanmasında esas alınan bu 30 günlük ücret sabit olmayıp, bu süre hizmet akitleri ile ya da toplu iş sözleşmeleri ile gemi adamı lehine değiştirilebilecektir, yani arttırılabilecektir.

Kıdem tazminatına hak kazanmanın üzerinden ne kadar süre geçer ise bu hak düşer?

Kıdem tazminatına hak kazanma anından itibaren 10 yıl geçtiği halde bu ücret talep edilmemişse, bu süreden sonra talep edilemeyecektir, söz konusu hak kaybedilmiş olacaktır.

Kıdem tazminatından kesinti yapılır mı?

Kıdem tazminatından yapılacak kesinti sadece damga vergisi kadardır. Bunun dışında herhangi bir kesinti yapılmaz.

Gemi adamının iş sözleşmesinin işverence kötü niyetli olarak feshedilmesi halinde kıdem tazminatı ne kadar olacaktır?

Gemi adamının yaptığı iş sözleşmesinin işveren tarafından kötü niyetli olarak feshedilmesi halinde ödenecek kıdem tazminatı 3 katına çıkacaktır.

Fesih hakkını kullanma öneli ne kadardır?

Fesih hakkının kullanılma öneli, feshe neden olan fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 iş günü veya fillin gerçekleştiği andan itibaren 1 yıldır.

Gemi adamlarının yıllık ücretli izin süreleri ne kadardır?

Aynı işverene bağlı olarak veya aynı gemide olmak şartıyla bir ya da birden fazla iş sözleşmesine dayanarak en az 6 ay çalışan gemi adamı yıllık ücretli izne hak kazanmış olacaktır. Kanun izin sürelerini alt sınır olarak belirlemekle yetinmiş olup, 6 aydan 1 yıla kadar çalışan gemi adamının izin süresi en az 15 gün ve 1 yıl ile 1 yıldan daha fazla çalışan gemi adamının izin süresi ise en az 1 ay olmalıdır.

Deneme süresi ne kadardır?

Süresi belirli olamayan iş sözleşmeleri için belirlenecek deneme süresi 1 aydan fazla olamaz.

Gemi adamı evlenmesi halinde izin kullanabilecek midir?

Kanuna göre evlenecek gemi adamına 3 gün izin verilecektir. Bu izin süresi gemi adamının anne ya da babasının ölümü halinde 2 gün olarak belirlenmiştir.

Gemi adamının ücretinden işveren tarafından yapılacak kesintiler ne kadar olabilir?

İşverence ya da işveren vekilince gemi adamının ücretinden ceza olarak yapılacak kesintiler bir ayda üç günden fazla olamaz.

Gemi adamının avans alma hakkı var mıdır?

Gemi adamının talep etmesi halinde, işveren ya da işveren vekili avans ödemek zorundadır.

Çalışma ve kimlik karnesi verme süresi kaç gündür?

Kanuna göre, işveren işe aldığı her gemi adamına 15 gün içinde çalışma ve kimlik karnesi vermek zorundadır.

Belirsiz süreli hizmet sözleşmeleri işe alınmadan itibaren ne kadar süreyle geçerlidir?

Kanunda sayılan işverene haklı nedenle fesih hakkı tanınan haller hariç olmak üzere, belirsiz süreli hizmet sözleşmeleri gemi adamının işe alınmasından itibaren 6 ay geçmedikçe bozulamaz. Ayrıca, örneğin 2 yıl boyunca çalışan gemi adamının hizmet sözleşmesi, fesih bildiriminin karşı tarafa yapılmasından başlayarak 6 hafta sonra bozulmuş sayılacaktır. Yine 3 yıldan fazla çalışan gemi adamının hizmet sözleşmesi, bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlayarak 8 hafta sonra bozulmuş kabul edilecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

Bizi sosyal medyadan izleyin!